सिरिया युद्ध,  मानवतावाद र जयपृथ्वी

खरीबोट
ad

काठमाडौँ । ६ फागुनदेखि पुनः एकपटक सिरियाले विश्वको ध्यान खिचेको छ । 

राजधानी दमास्कस छेवैको पूर्वी गुट सहरमा रुस समर्थित सिरियाली सैन्यबलले गरेको हमलामा १० दिन बिचमा छ सयभन्दा बढी मानिस मारीए । ४ लाख जनसंख्या भएको उक्त क्षेत्र विद्रोहीको आधारक्षेत्र भन्दै सुरुदेखि नै आन्तरिक नाकाबन्दीमा थियो । नाकाबन्दीले गर्दा भोकमरीका कारण गुट सहरका  बालबालिकाहरु कुपोषणको समस्या झेलिरहेका छन् । 

आफुलाई प्रजातन्त्रको हिमायती भन्ने अमेरिका पनि सिरियामा मानवीय नरसंहारमा उत्रियको छ । अमेरिकाले सिरियामा सरकार विरोधी विद्रोहीहरुलाई साथ दिइरहेको छ । साउदी अरब , रुस , इरानका आफ्नै भूमिका , स्वार्थहरू झन्झन् जेलिरहेका छन् । करिब ५ लाख सिरियाली नागरिकको मृत्यु भैसकेको भनिए पनि स्पष्ट आकडा नै राख्न छाडिएको छ ।

बेरोजगार र प्रजातन्त्रका नाममा सुरुभएको सिरियाली आन्दोलन अहिले गृहयुद्धमा परिणत भएको छ । सन् २०११ को मार्चमा प्रजातन्त्र पक्षधर आन्दोलनकारी समूहको शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमा सिरियाली सरकारले गरेको दमनबाट युद्दको झिल्को उठेको थियो । सन् २०१८ सम्म आइपुग्दा एक तिहाई सिरियालिहरु आफ्नै देशभित्र विस्थापित छन् भने ४० लाखभन्दा बढी शरणार्थी बनेका छन् । सिरिया युद्दको आगोमा कलिला निर्दोष बालबालिकाहरु जलिरहदा पनि विश्व समुदाय भने फड्के किनाराको साछी बनिरहेको छ । दिनानुदिन  घाइते तथा मृत बालबालिकाका तस्वीर छापामा आइरहदा पनि संयुक्त राष्ट्र संघ लगाएतका मानवअधिकारवादी संघ संस्थाहरु भने मौन छन् ।  

विश्वबाट नै  मानवता हराउदै गएको गतिलो उदाहरण बनेको छ सिरिया युद्द । मानिसले मानिसलाई गर्ने मानवीय व्यवहार नै मानवता हो , जुन अहिले सिरियाले बिर्सिएको छ ।

लेखक : धनराज जोशी 

 

सिरिया युद्दले मानवतावादी दर्शनका प्रणेता बझाङ्गि राजा जयपृथ्वी बहादुर सिंहलाई फेरी एकपटक सम्झाएको छ । मानवतावादी राजा  जयपृथ्वीले सहअस्तित्व र शान्तिप्रतिको आफ्नो विचार संसारभर फैलाउन सर्वप्रथम भारतको बैंगलोरमा जय भवन निर्वाण गरी सन् १९२८ मा मानवतावादी क्लब स्थापना गरेका थिय । विश्व मानवसमुदाय विश्वयुद्ध र गृहयुद्धले गर्दा विभाजित भएको अवस्थामा जयपृथ्वीले मानवतावाद नामक दर्शनले एकतावद्ध गरेका थिए ।

जयपृथ्वीले संसारका सबै मानिसहरु एउटै परिवारका सदस्यका रुपमा र सबै देशहरुले सह-अस्तित्वको माध्यामद्वारा विश्व ब्रम्हाण्डको छहारीमुनि रहन सकेमा मात्र स्थायी विश्व शान्ति सम्भव छ भन्ने कुरा बुझाउन एवं युद्धरत मुलुकका पिडित पक्षलाई उद्दार र आक्रामक पक्षलाई मानवता सम्झाउन विश्व शान्ति सन्जाल खडा गरी विश्वव्यापी रुपमा शान्ति र मानवतावादी सङ्गठन खोलेका थिए । विश्वको जुन जुन देशमा गए त्यो त्यो देशमा मानवतावादी सङ्गठन खोलेर मानवतावादलाई फैलाएका थिए । जसले गर्दा विश्वलाई शान्तिको बाटोमा हिडाएको थियो ।

सन् १९३५ मा अविसिनियामाथि इटालीले हमला गर्यो । अविसिनियाका सम्राट हेलिसिलासी तत्कालिन राष्ट्र संघ समक्ष विश्वको नैतिक समर्थन माग्न जादा राष्ट्र संघले इटाली विरुद्ध केही गर्न चाहेन । यो कुरा बैंगलोरमा राजा जयपृथ्वी बहादुर सिंहले थाहा पाएर जापान गई त्यहाँबाट ग्यास मास्क किनेर दुई जना डाक्टर र चार जना नर्सलाईसँगै लिएर अविसिनिया जानुभयो ।उँहाले आफ्नो ज्यानको बाजी लगाएर धेरै अविसिनिया वासीको ज्यान बचाउन मद्दत गर्नुभएको थियो । जुन समयमा विश्व समुदायले युद्ध मात्र देखेको थियो, त्यो समयमा मानिसले मानिस भएर बाच्न पाउनुपर्छ भनेर सिकाउने एक मानवतावादी राजा थिए जयपृथ्वी बहादुर सिंह ।

आज पनि हतियारको होडबाजीबाट आक्रान्त विश्वमानव  समुदायलाई निस्शस्त्रीकरण , सहिष्णुतापूर्ण व्यवहार र युक्तिसंगत सहयोग आवश्यक छ । मानवजातिकै एकनासको विकास आवश्यक छ । प्रत्येक नागरिकको सोचाइमा शान्तिको अभ्यास हुनु आवश्यक छ । प्रत्येक नागरिकले शान्तिलाई आफ्नो जीवनपद्धति बनाउनु आवश्यक छ ।

आफ्नो जीवनका आदर्श एकता , सहयोग र सद्भावना बदल्नु आवश्यक छ । विभिन्न वर्गका बिच स्वच्छ समझदारी र सहानुभूति जुटाउनु आवश्यक छ । मानिसका भावना र बानीले सह-अस्तित्व स्विकार्नु आवश्यक छ । सह-अस्तित्वबाट मात्र एकता हुन्छ , एकतामा मात्र शान्ति हुन्छ र शान्तिमा मात्र सुख प्राप्त हुन्छ भन्ने कुरा हरेक मानिसले स्विकार्नु आवश्यक छ, जसका लागि मानवतावादको अध्ययन अति आवश्यक छ ।

मानवतावादी राजा जयपृथ्वी बहादुर सिंहको जन्मभूमि नेपालले सिरियामा शान्ति स्थापनाको लागि सहयोगी भूमिका खेल्न आवश्यक छ । युद्दबाट प्रताडित सिरियाली जनतालाई मानवतावाद मार्फत शान्तिको बाटोमा हिडाउन सिकाउनु पर्ने छ । नेपालले फेरी एकपटक जयपृथ्वी बहादुर सिंहको मनावतावाद र शान्तिको सन्देश विश्वमानव समुदायमा पुर्याउन जरुरी छ । 

सम्बन्धित समाचार

बिपीको विचारले मात्र काँग्रेसलाई एक बनाउँछः महामन्त्री डा.कोइराला

नवलपरासी। नेपाली काङ्ग्रेसका महामन्त्री डा शशाङ्क कोइरालाले पार्टीलाई एक ढिक्का बनाएर आगामी निर्वाचनमा पहिलो पार्टी बनाउने दाबी गरेका छ्न् ।  विजयादशमी, दिपावली र छड पर्व २०७५ को अवसरमा आज पूर्वी नवलपरासीको

विचाराधीन मुद्दामा समाचार नलेख्न प्रधानन्यायाधीश मिश्रको आग्रह

काठमाडौँ  /  प्रधानन्यायाधीश ओमप्रकाश मिश्रले विचाराधीन मुद्दामा समाचार सम्प्रेषण नगर्न सञ्चारमाध्यमसँग आग्रह गरेका छन  ।  संवैधानिक तथा कानून पत्रकार मञ्चले आज बडादशैँ, तिहार, छठलगायत चाडपर्वका अवसरमा आयोजना गरेको चियापन कार्यक्रममा उनले भने

अनेरास्ववियु आरआरको मुखपत्र विचारको विमोचन

काठमाडौं । अनेरास्ववियु आरआरको मुखपत्र विचारको विमोचन गरिएको छ  । आइतबार आरआर क्याम्पसको सभाहलमा स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनले आयोजना गरेको विजयादशमी, शुभदीपावली नेपाल सम्वत् तथा छठपर्वको शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रममा मुखपत्र विचारको

मैले पत्रकारिता त्यही भएर छोडेको...

सिन्धुली। खै साच्चै पत्रकार बन्न केके कुरामा स्ट्रगल गर्नु पर्थ्यो त्यो त थाहा भएन तर मैले धेरै जसो कुरामा स्ट्रगल गरे त्यो सबै बकवास भएर गए । मैले १६ वर्षको


z