मालीबाट मालिक बनेका तीर्थ !

खरीबोट

काठमाडौँ। फूलैफूलको पर्व तिहार घरदैलोमा आइसकेको छ । दाजुभाइमा गलादेखि घरका तलासम्म कुन कुन फूल प्रयोग गर्ने भन्ने चटारो यतिबेला सबैलाई परेको छ । सकेसम्म राम्रा राम्रा फूलमालाले झलमल्ल पार्न सबै जना तल्लीन हुनथालेका छन् । तर यसैबीच हाम्रा पुष्प व्यवसायीका समस्या भने अर्कातिर छन्  ।

ललितपुरको जावलाखेल मैदानमा बिहीबारदेखि चाड पर्व लक्षित पुष्पमेला प्रदर्शन समेत सुरु भएको छ । पुष्प व्यवसायमा देखिएका अनेकौँ समस्याहरु एकातिर थाती राखेर पुष्प व्यवसायीहरु आफ्नो फूलको प्रदर्शनीमा व्यस्त भएका छन् । 

यसैबीच, पुष्पमेलामा सर्वोत्कृष्ट नतिजा हासिल पार्न सफल भएको सम्झना नर्सका सञ्चालक तीर्थबहादुर महर्जनले ३४ वर्षयता पुष्प व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएका छन्  । ३४ वर्र्र्षे पुष्प व्यवसायको तीतामीठा धेरै अनुभव उनीसँग छन् ।

आफ्नो पुष्प व्यवसायप्रति सन्तुष्ट भएका महर्जन पुष्प व्यवसायबाट वार्षिक सात लाखसम्म आम्दानी गरेको खरीबोटलाई जानकारी दिए ।

आफ्नो पुष्प व्यवसायप्रति सन्तुष्ट भएका महर्जन पुष्प व्यवसायबाट वार्षिक सात लाखसम्म आम्दानी गरेको खरीबोटलाई जानकारी दिए ।

महर्जनको नर्सरीमा मौसमी र अन्य गरेर धेरै प्रजातिका फूलहरु छन् तर पनि गोदावरी फूलमा उनको विशेष लगाव छ । मेलामा समेत उनले गोदावरी फूलको मात्र प्रदर्शनी राखेका छन् । धेरै प्रजातिका गोदावरीमध्ये उनले नर्सरीमा ठूलो र सानो फूल्ने गरेर ३० प्रकारका गोदावरी लगाएको जानकारी दिए  ।

लामो समयदेखि पुष्प व्यवसायमा लागेका महर्जन विगतभन्दा वर्तमानमा पुष्प व्यवसाय गर्न समस्या भएको बताउँछन् । भन्छन्, पानी, जमिन र जग्गाको धेरै समस्या छ, जग्गा पाउनै छाड्यो, त्यस्तै ज्याला समेत धेरै छ ।

खेल मैदानमा सबैभन्दा ठूला र राम्रा गोदावरीका फूल स्टलमा राखेका उनी भन्छन् पाँच सयदेखि २ हजार रुपैयाँसम्मका फूलहरु रहेको जानकारी दिए । स्कुल जीवन सक्नेबित्तिकै फूल व्यवसायमा लागेको बताउने महर्जनले आफूले सुरुमा माली भएर काम सुरु गरेर र अहिले पुष्पको मालिक भएका छन् ।

काठमाडौं जन्मे हुर्केका महर्जन स्कुल जीवन सकिएपछि के गर्ने भन्दै कामको खोजीमा लागे र माली बने  । विगतमा ४/५ ठाउँमा माली काम गरेका उनले उनको राम्रो काम गराईृ देखेर एक जना नर्सरी व्यवसायीले उनलाई नर्सरीमा काम गर्न प्रस्ताव राखे, त्यसबाट नै उनी पुष्प व्यवसायमा लागे ।

माली र नर्सरीमा पाएको ज्ञानले उनलाई पुष्प व्यवसायमा लाग्न हौैसला प्रदान गर्यो र आफैँले लगानी गरेर नर्सरी खोले । २२ वर्षको उमेरदेखि फूलसँग रमाएका उनले अहिले ५३ वर्ष पार गरिसकेका छन् । 

आफ्नो व्यवसायमा पूर्णरुपमा सन्तुष्ट रहेको बताएका महर्जन आफूमात्र नभएर समग्र परिवारको साथ र सहयोगको कारण आफू यहाँसम्म सफल भएको बताउँछन् । भन्छन्, मेरो सफलतामा म मात्र नभएर सम्पूर्ण परिवारको साथ र सहयोग छ  । 

पहिलो वर्ष सहभागी मात्र बनेका उनी दोस्रो वर्षदेखि सधैँ गोदावरीको फूलको सर्वोत्कृष्ट उत्पादनको छनोटमा पर्न सफल भएको र पुरस्कार समेत हात पार्दै आएकाले गोदावरी फूलप्रति उनको लगाव बढ्दै गएको छ ।

पुष्प व्यवसायको लामो अनुभव संगालेका उनले धेरै ठाउँभन्दा थोरै ठाउँमा भएपनि राम्रो र प्रभावकारी ढंगले पुष्पखेती गर्ने बताए  ।

नयाँ व्यवसायीलाई सुझाव 

लामो समय फूलको सामीप्यता रमाएका महर्जनले पुष्प व्यवसाय गर्न इच्छुकलाई फूल सबैको रोजाइमा पर्ने भएकाले फूल एउटा गमला र कौशीमा मात्र नभएर व्यावसायिक रुपमा नै अघि बढ्न सुझाव दिन्छन्  ।

पुष्प व्यवसायबाट सन्तुष्टि हासिल गर्न सकिन्छ भन्ने गतिलो उदाहरण बनेका महर्जन पुष्प व्यवसाय कुनै हचुवाको भरमा गर्न नसकिने भएकाले धेरै बुझेर र जानेर मात्र सुरु गर्न आग्रह गर्छन् । 

रोजाइमा गोदावरी 

प्रत्येक वर्ष चाडपर्वको समयमा पुष्प मेला हुन्छ, उनको नर्सरीमा ३५ प्रकारका फूलहरु छन् तर उनको रोजाइमा सधैँ गोदावरी मात्र पर्छ । मेलामा सधैँ उनी गोदावरीको मात्र स्टल राख्छन् । कारण गोदावरी मेलाको १२औँ संस्करणसम्म आइपुग्दा पहिलो वर्ष सहभागी मात्र बनेका उनी दोस्रो वर्षदेखि सधैँ गोदावरीको फूलको सर्वोत्कृष्ट उत्पादनको छनोटमा पर्न सफल भएको र पुरस्कार समेत हात पार्दै आएकाले गोदावरी फूलप्रति उनको लगाव बढ्दै गएको छ ।

विशेषतः उनको नर्सरीमा सबै प्रकारका नर्सरी फूलरु ढकमक फूल्ने गरेका छन्  ।

पुष्प व्यवसायको लागि पर्याप्त जमिन नभएको बताउने उनी व्यवसायको लागि ठाउँ पाए आफ्नो व्यवसायलाई अझ विस्तार गर्ने उनको सोच छ । कामदारको अभाव र ज्याला धेरै महङ्गो भएको कारण कामदार राख्न नसकेको बताउने उनी परिवारको साथ र सहयोगमा छन् । जहाँ उनी बिहान सबेरैदेखि साँझ अबेरसम्म पनि नर्सरीमा नै हुन्छन् । भन्छन्, नर्सरी साहु बनेर काम नगरी बस्ने हैन । बिहान ७ देखि बेलुका ७÷८ बजेसम्म नर्सरीमा हुन्छ । 

तर आफ्नो सेखापछि आफ्ना छोरानातिले यो व्यवसाय धान्न सक्छन् भन्ने कुरामा उनी विश्वस्त भने छैनन् । आफ्नै देशमा धेरै ठाउँमा काम गर्न जनशक्ति अभाव भएको कारण वैदेशिक रोजगारीमा जानेलाई उनी अनुरोध गर्छन् कि उचित काम नेपालमै पाइन्छ । आफ्नो रगत तुल्य पसिना विदेशमा नबगाउन आग्रह गर्छन् ।

प्रस्तुति : कविता घिमिरे

 

सम्बन्धित समाचार

संगीतमा 'मन मगन' दीपक बज्राचार्य 

काठमाडौं । ‘समय गएको त पत्तै नहुने रहेछ । पहिलेका फाइलहरु, फोटोहरु पल्टाउँदा ओहो मैले यो पनि गरेको रहेछु भन्ने लाग्छ । त्यहाँ पनि पुगेको रहेछु भन्ने लाग्छ । हिजो

काष्ठकलामा निपूर्ण पूर्णलक्ष्मी 

काठमाडौं । छोरा मान्छेको तुलनामा छोरी मान्छेले अप्ठ्यारो काम गर्न सक्दैनन्, पुरुषको दाँजोमा महिलाले थोरै काम गर्ने भएकाले नै पछि पर्छन् भन्ने नेपाली भनाइलाई गलत साबित गरिदिने धेरै नारीमध्ये एक

व्यापारघाटा कम गर्न विशेष आर्थिक क्षेत्रको ठूलो भूमिका हुनसक्छ - डा.भट्ट, कार्यकारी निर्देशक, सेज

काठमाडौँ। नेपालको व्यापारघाटा अहिले उच्च र बढ्दो क्रममा छ । आयातको तुलनामा निर्यात एकदमै कमजोर रहँदा यस्तो अवस्था आएको हो । जेनतेन रेमिट्यान्सले नेपालको अर्थतन्त्र चलाएको छ भन्दा पनि फरक पर्दैन

सन् २०४० सम्ममा फूलमा आत्मनिर्भर बन्छौँ : फ्यान अध्यक्ष, श्रेष्ठ

फूलैफूलको चाड तिहार नजिकिएसँगै बजारमा फूलको किनबेच ह्वात्तै बढेको  छ  ।  बिहीबारबाट फ्नोरिकल्चर एसोसिएसन अफ नेपाल(फ्यान)को पुष्पमेला समेत सुरु भएको छ । जुन १८ गतेसम्म चल्नेछ । ललितपुरको खेल मैदानमा


z