राहतको आशमा असिनापीडित, सरकारले दिएको बजेटभन्दा पाँचौ गुणा क्षति

खरीबोट

दूल्लु । गत चैत २२ गते बेलुका अचानक आएको हावाहुरीसहितको असिनापानीका कारण दैलेख पश्चिमको ठाटीकाँध गाउँपालिका र चामुण्डाविन्द्रासैनी नगरपालिकामा ठुलो धनको क्षति भयो । असिनापानीले पाक्नै लागेको गहुँबाली, जौ, फलफूल र तरकारी खेती नष्ट गर्यो । असिनापानीपीडितहरुले दुई महिना बित्नै लाग्दा समेत राहत पाउन सकेका छैनन् । अहिले यहाँका नागरिकहरु भोक–भोकै बस्नुपर्ने अवस्थामा पुगेका छन् । राहत नपाएपछि चर्काे मूल्यमा गहुँ, चामल लगायतका खाद्यान्न खरिद गर्न बाध्य छन्, यहाँका नागरिक । 

“खाने कुरा छैन, दुई महिना बित्यो, न स्थानीय सरकारले राहत दियो न प्रदेश सरकारले, राहत पाउने आश अझै मरेको छैन,” ठाटीकाँध गाउँपालिका–६ की ७० वर्षीया माग्लि थापाले भने । 

राहतको पर्खाइमा रहेका यहाँका पीडितहरु राहतबारे बेखबर भएपछि झनै निराश हुँदै ऋण मागेरै भए पनि खाद्यान्नको जोहो गरिरहेका छन् । अहिले ठाटीकाँध गाउँपालिकाका असिनापीडित नागरिकहरुले तीन हजार ५०० रुपैयाँ मूल्य पर्ने एक क्विन्टल गहुँ ४ हजार र एक हजार ३०० रुपैयाँ पर्ने चामलको मूल्य दुई हजार तिरिरहेका छन् । 

असारमा खेती लगाउन लाग्ने खर्च र खाद्यान्नको जोहो गर्न नसक्दा यहाँका नागरिकहरु चिन्तित बनेका छन् । जेठ सकिनै लाग्दा यहाँका कृषकहरुले बीउसमेत पाउन सकेका छैनन् । आर्थिक अवस्था राम्रो भएका नागरिकहरुले भने सुर्खेतदेखि सस्तो मूल्यमा खाद्यान्न खरिद गरिरहेको स्थानीयवासी शक्तिराम बुढाले बताउनुभयो । विपन्न वर्गका नागरिक भने राहत आउँला र खाद्यान्नको जोहो गरौंला भन्ने पर्खाइमा छन् ।

“कर्णाली प्रदेश सरकारले वैशाख महिनाभित्रै राहत दिन्छौं भनेको थियो, अहिलेसम्म आएको छैन,” उनले भने – “अब वर्षात् शुरु हुन लाग्यो । कामको चटारोमा छौँ तर, खानका लागि अन्नपात छैन ।”  प्राकृतिक प्रकोपबाट गहुँबाली नष्ट भएपछि स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि, कर्मचारी, सङ्घीय सरकारमा रहेका सांसद, प्रदेश सरकारले राहत दिने घोषणा गरेका थिए । तर अहिलेसम्म कुनै तहबाट राहत त के, असिना पीडितका बारेमा कुरा उठ्न समेत छाडेको चामुण्डाबिन्द्रासैनी नगरपालिका–२ का स्थानीय धनिराम पौडेलले बताए ।

गत चैत २९ गते ठाटीकाँध गाउँपालिकाका चौथो गाउँसभामा जनप्रतिनिधिले एक महिनाको तलब असिनापीडितलाई उपलब्ध गराउने घोषणा गरेका थिए । पीडितलाई राहत हुने कार्यक्रम दिने यहाँका जनप्रतिनिधिको घोषणा घोषणामै सीमित भएको छ । “अहिलेसम्म न त राहतबारे सुनुवाइ भयो, न त कार्यक्रम नै छ, हाम्रा लागि जनप्रतिनिधि नै बेखबर छन्,” पीडित मनसरा बिष्टले भने । असिनापीडितका लागि राहतको कार्यक्रम ढिलो भएको ठाटीकाँध गाउँपालिकाका –२ का अध्यक्ष रुपलाल विकले स्वीकार गरे । 

गत चैत २६ गते राति बसेको कर्णाली प्रदेश सरकारको ४० औँ मन्त्रिपरिषद् बैठकले १५ दिनभित्रै कृषकलाई राहत पु¥याउने निर्णय गरेको थियो । मन्त्रिपरिषद्को निर्णय पनि अहिलेसम्म कागजमै सीमित भएको छ । कर्णाली प्रदेशका मुगु, सुर्खेत, दैलेख लगायतका जिल्लाका असिनापीडितका लागि २ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरिएको थियो । निर्णय गरेको दुई महिना पुगिसक्दा पनि प्रदेश सरकारको निर्णय कार्यान्वयन भएको छैन । आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्रालयले वितरण गर्नुपर्ने उक्त रकम अहिलेसम्म खर्च हुन सकेको छैन । पीडितहरुको तथ्याङ्क सङ्कलनमा समेत चुकेर हचुवाको भरमा प्रदेश सरकारले निर्णय गरेको थियो । राहत वितरणका लागि आवश्यक कानून निर्माण नभएको आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ ।

विनियोजित रकमभन्दा क्षति बढी

कर्णाली प्रदेश सरकारले विनियोजन गरेको बजेटभन्दा पाँचौ गुणा धेरै दैलेखको एकै स्थानीय तहमा क्षति भएको छ । हावाहुरीसहितको असिनापानीका कारण दैलेख पश्चिमको ठाटीकाँध गाउँपालिका, चामुण्डाविन्द्रासैनी नगरपालिका लगायतका स्थानीय तहमा करोडौंको क्षति भयो । असिनापानीले ठाटीकाँध गाउँपालिकामा अन्नबाली, तरकारी, दलहन, तेलहन र पशुचौपाया गरी कुल २० करोड १३ लाख ६९ हजार रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको थियो । जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समिति दैलेखले उपलब्ध गराएको तथ्याङ्क अनुसार पीडित परिवारको सङ्ख्या ४ हजार ४१८ छ । यस्तै, चामुण्डाविन्द्रासैनी नगरपालिकामा ७ करोड ५८ लाख रुपैयाँ बराबरको अन्न र फलफूल नष्ट भएको थियो । यस अतिरिक्त ४ लाख २० हजार रुपैयाँ बराबरको सौर्य उपकरण क्षति भएको समितिले जनाएको छ ।  

नारायण नगरपालिका–८ का १०१ परिवारका ३९७ मुरी गहुँबाली, ३० परिवारको ५५३ क्विन्टल तरकारी र २८ परिवारको ३२३ क्विन्टल फलफूल नष्ट भएको  थियो । दूल्लु नगरपालिकामा एक हजार ११३ हेक्टरमा ३ हजार ३३९ क्विन्टल खाद्यान्न बाली र २०० हेक्टरमा २ हजार ८०० क्विन्टल फलफूल तरकारी नष्ट भएको थियो । यस्तै, गुराँस गाउँपालिकामा २४० परिवारको ४४३ रोपनीमा लगाएको गहुँ, जौ, मसुरो, केराउ, तरकारी र फलफूल नष्ट भएको समितिले जनाएको छ । 

जिल्लाभर सङ्कलन गरिएको तथ्याङ्क कर्णाली प्रदेश विपद् व्यवस्थापन समिति, सङ्घीय सरकारको कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय, कर्णाली प्रदेशको भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयमा पठाइएको थियो । जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समिति दैलेखको बैठकले पठाएको विवरणबारे कुनै जानकारी नआएको दैलेखका प्रमुख जिल्ला अधिकारी लक्ष्मीप्रसाद बास्कोटाले बताए । जनप्रतिनिधि, जिल्ला प्रशासन कार्यालय, कृषि ज्ञान केन्द्र लगायतको संयुक्त टोलीले गरेको स्थलगत अध्ययन पछि समितिको बैठक बसेर तथ्याङ्क पठाउने काम भएको थियो ।   

सम्बन्धित समाचार

कश्मीरबारे टिप्पणी गर्ने अकाउन्ट बन्द गरेकोमा फेसबुक र ट्वीटरलाई पाकिस्तानको प्रश्न 

पाकिस्तान । गत आइतवार सामाजिक सञ्जालमा कश्मीरको विषयलाई लिएर पोस्ट गर्ने अकाउन्ट स्थगित गरेकोमा पाकिस्तानी अधिकारीहरुले ट्वीटर र फेसबुकसँग सम्पर्क गरेका छन् ।  भारतीय अधिकारीहरुले नयाँ दिल्लीमा गत सोमवार सुरक्षा एजेन्सीहरुको

अस्तित्वको खोजीमा एसिया कै पहिलो 'सुरुङ्ग मार्ग'

बारा । देशको बिभिन्न ठाउमा सुरुङ्ग मार्ग बनाउने भनेर महत्वाकांक्षी प्रस्ताव अघि सारेर चर्चाको खेती गरे पनि १०१ वर्ष पहिले नैं एसियामा नैं पहिलो मानव निर्मित नेपालमा बनेको सुरुङ्ग मार्ग

भारतीय क्रिकेट टिमको प्रशिक्षकका लागि छ जनाको अन्तर्वार्ता हुने  

काठमाडौँ । भारतीय राष्ट्रिय क्रिकेट टिमको प्रशिक्षकको लागि ६ जनाको नाम छनौट गरिएको छ । भारतीय मिडियाहरुको रिपोर्ट अनुसार करिब २ हजारभन्दा बढी आवेदनबाट ६ जनाको नाम अन्तिम चरणका लागि छनौट

फोहरी उपमहानगर : बढ्यो फोहर, धुलो र दुर्गन्ध

बारा । बाराको जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालीकाका ठुला बजारमा हुँने व्यापार फोहर दुर्गन्ध र धुलोले बजार बढि प्रदुषित हुँदा सबै पक्षका व्यापारमा असर परेको छ । नगरले फोहोर नियमित सरसफाई नगर्दा बजार


z