सिमेन्टपछि क्लिङ्करमा आत्मनिर्भर बन्दै 

खरीबोट

तस्बीर : खरीबोट

काठमाडौं । केहि वर्ष अघिसम्म भारतीय सिमेन्टमा भर पर्ने नेपाली बजार अहिले त्यसको ठीक विपरित निर्यातको चरणमा पुगेको छ । योसँगै नेपाली बजारको मागलाई नेपालमै उत्पादित सिमेन्टले पूरा गरेको तथ्यलाई पृष्टि गरेको छ अर्थात् नेपाल सिमेन्टमा आत्मनिर्भर बनिसकेको छ । गतवर्षदेखि नेपाल सिमेन्टमा आत्मनिर्भर बनेको नेपाल सिमेन्ट उत्पादक संघको भनाई छ । 

उद्योग विभागका अनुसार चालू आर्थिक वर्षमा मात्र नेपाली व्यवसायीहरुले सिमेन्ट उद्योगमा १९ अर्ब भन्दा बढी लगानी गरेका छन् । 

सिमेन्टमा आत्मनिर्भर र उत्पादनमा वृद्धि गर्न सक्ने क्षमता भए सँगै निर्यात प्रवन्ध मिलाउनको लागि संघले सरकार समक्ष आग्रह समेत गरेको छ । संघले निर्यात प्रवन्ध मिलाउने क्रममा विभिन्न मन्त्रालयका सरकारी निकायका पदाधिकारीसँग छलफल समेत अघि बढाएको संघले जनाएको छ । हामीले अर्थ, उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय लगायतका सम्वन्धित पक्षहरुसँग छलफल अघि बढाएका छौं संघका महानिर्देशक गोकूल प्रसाद धितालले खरीबोटसँग भने । 

सरकारले प्रस्तुत गरेको नीति तथा कार्यक्रममा समेत सिमेन्टलाई निर्यातजन्य उद्योगतर्फ उत्पेरित गर्ने उल्लेख गरेको छ । सिमेन्टको निर्यातको लागि सरकारी पक्ष र निजी क्षेत्रले दुवैले आ–आफनो ठाँउबाट पहल गनुपर्ने बताउँछन् महानिर्देशक धिताल ।

यस्तै संघले सिमेन्ट निर्यातको लागि छिमेकी मुलुक भारत र बंगलादेशको बजारलाई लक्षित गरेको छ । छिमेकी मुलुक भारतका नेपालसँगको नजिकका सहरहरुमा सिमेन्ट निर्यात गर्न सहज हुने संघको भनाई छ । सिमेन्ट निर्यात गर्दा मुलुकको व्यापार घाटामा समेत केहि मात्रामा भए पनि कमी आउने देखिन्छ भने सरकारले पनि निर्यातजन्य उत्पादनलाई प्राथमिकता दिने भनेको छ ।

 मुलुकमा ६५ वटा गुणस्तर चिन्ह प्राप्त सिमेन्ट उद्योगहरु निरन्तर सञ्चालनमा रहेका छन् । ती उद्योगहरु पनि ६० देखि ७० प्रतिशतको क्षमतामा सञ्चालन भएका संघको भनाई छ । बजारको मागलाई धान्नको लागि शतप्रतिशत अर्थात् सय प्रतिशत क्षमता आवश्यक नहुदाँ ६० देखि ७० प्रतिशत क्षमतामा उद्योग सञ्चालन गरिएको महानिर्देशक धितालले बताए । ‘शतप्रतिशत क्षमतामा उद्योग सञ्चालन गर्ने हो भने उत्पादित सिमेन्ट बजारको माग भन्दा बढी हुन्छ, त्यसैले पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन नगरिएको हो निर्यातको सम्भावना छैन,’ उनले भने । 

नेपालमा गत वर्ष ९० लाख टन सिमेन्ट उत्पादन भएको र करिब त्यति नै मात्रामा खपत भएको छ । हाल वार्षिक ९० लाख टन सिमेन्ट उत्पादन भइरहेको छ भने शतप्रतिशत क्षमतामा उद्योग सञ्चालन गर्ने हो भने एक करोड ३० लाख टन सिमेन्ट उत्पादन हुने संघको भनाई छ । यस्तै उद्योगहरुले उत्पादनमा वार्षिक १० देखि १५ प्रतिशत वृद्धि गरेको छ । संघका अनुसार हाइड्रो, सडक, पुल तथा व्यवसायीक भवनहरु निर्माण हुने क्रम बढ्दो हुदाँ उत्पादनमा वृद्धि गरिएको हो ।

विभागमा ११४ वटा सिमेन्ट उद्योग दर्ता भएका छन् । जसमध्ये कुनै उत्पादन प्रक्रियामा रहेको र कुनै निर्माण चरणमा रहेको विभागले जनाएको छ । सरकारले लिएको नीतिका कारण नेपाल सिमेन्ट उत्पादनमा आत्मनिर्भर बनेको व्यवसायीहरुले बताउदै आएका छन् । सिमेन्ट उद्योगमा दुई खर्ब रुपैयाको लगानी भएको र वार्षिक एक अर्ब ५० अर्ब रुपैयाँको कारोबार हुँदै आएको पाउन सकिन्छ ।

संसारमा सन् १८४५ देखि सिमेन्ट उत्पादन सुरु भएको पाइन्छ भने नेपालमा भने सन् १९६० देखि मात्रै उत्पादन सुरु गरिएको थियो । नेपालमा हिमाल सिमेन्ट (चोभार) ले पहिलो उत्पादन सुरु गरेको थियो ।

क्लिङ्करमा पनि आत्मनिर्भर बन्ने

संघले विस्तारै सिमेन्टका लागि आवश्यक कच्चा पर्दाथ क्लिङ्करमा समेत आत्मनिर्भर बन्दै जाने अवस्था आएको जनाएको छ ।  सिमेन्ट उद्योगमा वार्षिक ७० लाख टन क्लिङ्कर खपत हुने गर्छ । उद्योगहरुले हाल नगण्य रुपमा क्लिङ्कर आयात गरेको छ ।

क्लिङ्कर उत्पादनको लागि आवश्यक पर्ने खानीको विषयमा सरकारको स्पष्ट नीति नहुदाँ अवरोध पुगेको उद्योगीहरुको भनाई छ । यदि नीतिगत अवरोध नभएमा अबको दुई वर्ष भित्रमा क्लिङ्करमा समेत आत्मनिर्भर बन्ने उद्योगीहरुले बताउदै आएका छन् ।

पछिल्लो वर्षहरुमा यसको आयात घट्दो क्रममा छ । आर्थिक वर्ष २०७३-७४ मा करिब ४० प्रतिशत र गत आव २०७४-७५ मा करिब ३० प्रतिशतमा झरेको छ । चालु आवमा १० देखि १५ प्रतिशतमा रहने र आर्थिक वर्ष २०७६-७७ मा मुलुक आत्मनिर्भर हुने उद्योगीहरु बताउँछन् । चुरे पहाडमा क्लिङ्कर उत्पादनका लागि आवश्यक चुनढुङ्गा खानी प्रशस्त रहेका छन् । खानी सञ्चालनको लागि खानी तथा भूगर्भ विभाग , वन मन्त्रालय, प्रदेश तथा स्थानीय तहसँग समन्वय गर्नु पर्दा उद्योगीहरु समस्यामा परेका छन् । उनीहरुका अनुसार मुलुक मै सिमेन्टका लागि आवश्यक कच्चा पर्दाथ क्लिङ्कर पर्याप्त मात्रामा छ अवरोध हुनु नै उद्योगका लागि दुर्भाग्य हो ।

सम्बन्धित समाचार

कश्मीरबारे टिप्पणी गर्ने अकाउन्ट बन्द गरेकोमा फेसबुक र ट्वीटरलाई पाकिस्तानको प्रश्न 

पाकिस्तान । गत आइतवार सामाजिक सञ्जालमा कश्मीरको विषयलाई लिएर पोस्ट गर्ने अकाउन्ट स्थगित गरेकोमा पाकिस्तानी अधिकारीहरुले ट्वीटर र फेसबुकसँग सम्पर्क गरेका छन् ।  भारतीय अधिकारीहरुले नयाँ दिल्लीमा गत सोमवार सुरक्षा एजेन्सीहरुको

हेटौँडा सिमेन्ट उद्योगको घाटा साढे तीन करोड

चुरियामाई । सरकारी स्वामित्वमा रहेको हेटौँडा सिमेन्ट उद्योग आठ दिन बन्द हुँदा रु तीन करोड ८४ लाख घाटा भएको छ । उद्योग प्रशासनका अनुसार एकदिन उद्योग बन्द हुँदा  रु ४८

अस्तित्वको खोजीमा एसिया कै पहिलो 'सुरुङ्ग मार्ग'

बारा । देशको बिभिन्न ठाउमा सुरुङ्ग मार्ग बनाउने भनेर महत्वाकांक्षी प्रस्ताव अघि सारेर चर्चाको खेती गरे पनि १०१ वर्ष पहिले नैं एसियामा नैं पहिलो मानव निर्मित नेपालमा बनेको सुरुङ्ग मार्ग

ह्वासिङ सिमेन्टलाई भाडा दिने स्थानीय तहको निर्णय रद्द गर्न निर्देशन

काठमाडौँ । प्रतिनिधिसभा, सार्वजनिक लेखा समितिले धादिङमा स्थापना हुने ह्वासिङ सिमेन्ट कम्पनीलाई सार्वजनिक जग्गा ५० वर्षका लागि भाडामा दिने स्थानीय तहको निर्णय रद्द गर्न सरकारलाई निर्देश गरेको छ । उक्त कम्पनीले


z