आसन्न निर्वाचन र सचेत नागरिकको जिम्मेवारी

खरीबोट

लेखक : डा. एम.एल.शर्मा 

ad

काठमाडौँ । अबको नेपाल कस्तो बनाउने र कसरी बनाउने भन्ने छिनोफानो हुन केही हप्ताको मात्र प्रतिक्षा छ । यति भनिरहँदा हामी आम मतदाताको यूगले दिएको जिम्मेवारी बढेको छ । 

२०७२ को संबिधानको कार्यान्वयनको सिलसिलामा अबको नेपाल बारे आम मानिसमा चासो सर्वत्र हुनु स्वाभाविक छ । अहिले देखिएको परिवर्तन सहज रुपमा प्राप्त भएको भने हैन । विगत सात दशकदेखि नेपालमा राजनीतिक स्थायित्व हुन सकेको थिएन र हरेक परिवर्तन पश्चात जनताका आशा पूर्ण रुपमा अथवा भरपर्दो हुने गरी पुरा भएनन् । तसर्थः अहिलेको ऐतिहासिक परिवर्तन ल्याउन कहिले शान्तिपूर्ण तथा कहिले शसस्त्र संघर्ष गर्नु परेको हो । यो परवर्तनका लागि जनताले अविराम संघर्ष गरेका छन् । पहिलेका क्रियाकलापहरुले वर्तमान समयमा असर गरिरहेको हुन्छ  भने अहिले गरिने क्रियाकलापले भविष्यलाई डोराउने कार्य गर्दछ । जतिनै ठूला भनिएका परिवर्तन हुँदा पनि देशले अपेक्षित प्रगति गर्न नसके कै हो । 

त्यस कारण अव फेरी पनि पुरानै किसिमले  राजनीतिक ब्यवस्था अगाडी बढ्ने कुराको कल्पना पनि गर्न सकिँदैन र यसमा कसैलाई छुट पनि दिन सकिदैन । महत्वपूर्ण समयमा कुनै भुल नहोस र नगरोस भनेर जनस्तरमा छलफल हुनु आवश्यक छ । आजका जनताले केही नगर्नेलाई छुट दिन सक्ने छैनन् । 

यहि सन्दर्भमा आम जनमानससँगै बुध्दिजीवीहरुले पनि सक्रियताका साथ यस ऐतिहासिक मोडमा आफ्नो सान्र्दभिक विचार प्रवाह गर्न आवश्यक छ । यस ऐतिहासिक दायित्वबाट सचेत नागरिक वर्ग टाढिएर बसे सचेत नागरिक को कर्तब्य पूरा नगरेको ठहरिने छ । 

उज्यालो र खुला आकासको आजको वाताबरण सजिलो जस्तो देखिए पनि सजिलो छैन । आम नेपाली जनताको मुहारमा खुसी झल्किने अवस्था श्रृजना गर्न आसन्न निर्वाचन महत्वपूर्ण छ । विभिन्न समयक्रममा महान सहिदहरु, आन्दोलनका अग्रजहरु, योद्धाहरु तथा आम जनताको सपना र अपेक्षामा खरो उत्रिन अबको नेतृत्व सक्षम हुनै पर्दछ । सचेत नागरिकले यथार्थलाई विश्लेषण गर्दै सहि कुरा जनमानसमा ल्याउन अति नै जरुरी छ । नेपालले अवलम्बन गरेको लोकतान्त्रिक पद्धति मौलिक प्रकारको भन्न सकिन्छ र नविन ढङ्गले अगाडी बढ्दै छ । राष्ट्र निर्माता पृथ्वीनारायण शाहले भने जस्तै सबै जातको साझा फुलबारी र प्राकृतिक स्रोत र साधनमा हामी सम्पन्न हुँदा हुदै पनि  नेपाल पछाडी पर्न गएको कारणहरुलाई ठम्याउन आवश्यक भएको छ । करीब तीन दशक हुन लागेको छ  नेपाल आधुनिक खुला समाजमा प्रबेश गरेको ।

यस अवधिमा विभिन्न आन्दोलन भए अनि हजारौ जनताले सहादत  प्राप्त गरे तर पनि  जनताले पाएका उपलब्धीहरु न्यून छन् । यो करिव तीन दशकको समय अवधिमा अधिकांश समय नेपाली कांग्रेसले प्रजातन्त्र र लोकतन्त्रको नाममा अधिनायकवादी शासन शैली जनताले अहिलेसम्म ब्यहोरी रहेका छन् । अहिले चुनावमा हरेक आन्दोलनमा अग्रिम मोर्चामा रहेको बामपंथी शक्तिलाई उनीहरुले जितेमा अधिनायकवाद लादिन्छ भन्दै कांग्रेसी वृत्तबाट कोकोहोलो मच्चाईएको सुनिएको छ । नेपाली कांग्रेसले देशलाई सहि मार्गमा डोराउन नसकेको अवस्था नेपाली जनताले अनुभूति गरेका छन् । 

अहिले देश निर्वाचनको मुखैमा भएको बेला र आसन्न निर्वाचनले देशको अबको बाटो तय गर्ने हुँदा सचेत नागरिकले यथार्थपरक बिचार आम जनमानसमा ल्याउनु पर्ने कर्तब्य रहेको छ । सचेत नागरिक तथा बुद्धिजीवी भन्नाले आरामदायी जीवन निर्वाहा गर्ने र कुनै विषयको विज्ञ हो भन्ने आम बुझाई छ वास्तवमा त्यो सहि बुझाई हैन । सामाजिक राजनीतिक विवेक बिनाको नागरिक सचेत र बुद्धिजीवी कहलाउन सक्दैन । विज्ञान प्रविधि लगायत जुन सुकै विधामा पनि यदि हाम्रो राजनीति सही छ भने सबै कुरा सहि हुन सक्दछन् । यसकारण आसन्न महानिर्वाचनले देशलाई सहि दिशा निर्देश गर्न सहि सोच र सहि निर्णय समयमानै गर्नु पर्दछ ।

हाम्रा दुई छिमेकी राष्ट्रहरु चीन र भारत तीब्र रुपले विकासमा फड्को मार्दै छन् । हामी भने विकासमा धेरै पछाडी परेका छौ र दुखको जीवन बाँचीराखेका छौ । अहिले सम्मको कुनै पनि निर्वाचनमा स्पष्ट बहुमत नदिइएको बामपन्थी शक्तिलाई राष्ट्र र जनताको पक्षमा कार्य गर्न यस पटक एक पटक पूरा मौका दिन आवश्यक  देखिन्छ । आधुनिक नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा बामपन्थि शक्तिको नेतृत्वदायी भूमिका रहेको छ । २०४६ सालको आन्दोलन, सविधान बनाउन त्यतिबेला खेलेको भूमिका, ०६२-६३ को जनआन्दोलन तथा गणतन्त्र स्थापना, २०७२ को सम्विधान जारीगर्ने हरेक तह र तप्काका जनतालाई अधिकार सम्पन्न बनाउन बामपंथी शक्तिले ऐतिहासिक महत्व राख्ने भूमिका खेल्दै आइरहेको छ । नेपाली कांग्रेसलाई २०१५ सालमा दुई तिहाई, २०४८ सालमा सुविधाजनक बहुमत र ०५६ सालमा पनि पूर्ण बहुमत दिँदा पनि नेपाली कांग्रेसको कुनै पनि सरकारले जनअपेक्षा बमोजिम कार्यसम्पादन गर्न नसकेको इतिहास ताजै छ । 

नेपालको राष्ट्रिय हितलाई ध्यानमा राखेर विकासपथमा अगाडी बढाउने स्पष्ट दृष्टिकोण सहितको सरकार निर्माण अहिलेको अभिभारा हो । विकास र सम्वृद्धि हामी आम नेपालीको सपना हो र यसलाई यथार्थमा परिणत गर्ने कार्यमा सम्पूर्ण देशभक्त नागरिकहरु आआफ्नो सधै गर्ने गरेको कार्य सँगसँगै जनमानसमा बास्तविक कुरा राख्न अगाडी आउनु पर्दछ । आफ्नो स्वार्थ मात्र हेर्ने र  राष्ट्रमाथि न्याय गर्ने बेला चूँइक्क बोल्न सम्म डराउने कथित बौद्धिक भनिने र कहलाउन खोज्नेहरुले छर्ने भ्रमजालको पर्दा समयमानै च्यात्नु पर्ने ऐतिहासिक दायित्व छ ।

नेपालमा बाम प्रगतिशिल शक्तिले निकै कम समयमात्र सरकारको नेतृत्व गर्न पाएको अवस्थामा पनि आम जनमानसलाई प्रत्यक्ष रुपमा प्रभाव पार्ने र नेपालपनि विकासको पथमा अगाडी लम्कन सक्दछ  र हामी नेपाली पनि सम्बृद्ध बन्न सक्छौँ भन्ने सकरात्मक सन्देश दिन सफल भएको छ । सम्बृद्धि र विकास निर्माणको कुरालाई तपसिलको विषय बनाउन पाईदैन । यो मूख्य विषय हो । 

यी विषयलाई अन्यत्रै मोडेर पटक पटक जनताको अभिमतलाई लत्याएर आएका शक्तिहरुले अहिले बाम प्रगतिशिल शक्तिलाई अधिनायकवादी भनि हल्ला पिटाइ रहेका छन् । जुन शक्तिको दह्रो उपस्थितिले सम्पूर्ण आन्दोलनको विसौनीको रुपमा नेपालको संविधान २०७२ जारी गर्यो त्यही शत्तिलाई अन्यथा लाग्ने गरी आरोपहरु लगाउँदा नेपालको सम्विधान र राजनीतिक स्थायीत्वको बारेमा यो वा त्यो रुपमा  भ्रम फिँजाएको ठहरिने छ । 

नेपालको बारेमा विदेशीहरुले गर्ने अध्ययन र मूल्याङ्कनलाई पनि पभावित गर्दछ । एउटा जिम्मेवार भनिने राजनीतिक दल नेपाली कांग्रेसले अनर्गल कुराहरु नगरी जिम्मेवार राजनीतिक शक्तिको भूमिका खेल्न जरुरी छ । राष्ट्र र जनताप्रति अब पनि जिम्मेवार नबने कहिले बन्ने ? 

सार्वभौमसत्ता, स्वाधिनता, भौगोलिक अखण्डता, राष्ट्रिय हित  र स्वाभिमानका यी पाँचै  स्तम्भ हामी नेपालीका लागि आर्दश हुन् । यसैको जगमा टेकेर नै सामाजिक न्याय, सदभाव र राष्ट्रिय एकता, शान्ति र स्थायित्व प्राप्त गदै सम्बृद्धिको यात्रामा अगाडी जान सकिने हुँदा आगामी निर्वाचन मार्फत स्थायी सरकार निर्माणका लागि सम्पूर्ण क्षेत्रका सचेतनागरिकहरुले गलत दृष्टिकोणबाट आएका भ्रमहरुलाई हटाउन आफ्नो क्षमता र बुद्धिमताको प्रयोग गर्नु पर्दछं । 

(यी लेखक निजी विचार हुन्, डा. शर्मा त्रिवि, कीर्तिपुरमा प्राध्यापक हुनुहुन्छ) 
 

सम्बन्धित समाचार

बिपीको विचारले मात्र काँग्रेसलाई एक बनाउँछः महामन्त्री डा.कोइराला

नवलपरासी। नेपाली काङ्ग्रेसका महामन्त्री डा शशाङ्क कोइरालाले पार्टीलाई एक ढिक्का बनाएर आगामी निर्वाचनमा पहिलो पार्टी बनाउने दाबी गरेका छ्न् ।  विजयादशमी, दिपावली र छड पर्व २०७५ को अवसरमा आज पूर्वी नवलपरासीको

विचाराधीन मुद्दामा समाचार नलेख्न प्रधानन्यायाधीश मिश्रको आग्रह

काठमाडौँ  /  प्रधानन्यायाधीश ओमप्रकाश मिश्रले विचाराधीन मुद्दामा समाचार सम्प्रेषण नगर्न सञ्चारमाध्यमसँग आग्रह गरेका छन  ।  संवैधानिक तथा कानून पत्रकार मञ्चले आज बडादशैँ, तिहार, छठलगायत चाडपर्वका अवसरमा आयोजना गरेको चियापन कार्यक्रममा उनले भने

अनेरास्ववियु आरआरको मुखपत्र विचारको विमोचन

काठमाडौं । अनेरास्ववियु आरआरको मुखपत्र विचारको विमोचन गरिएको छ  । आइतबार आरआर क्याम्पसको सभाहलमा स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनले आयोजना गरेको विजयादशमी, शुभदीपावली नेपाल सम्वत् तथा छठपर्वको शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रममा मुखपत्र विचारको

मैले पत्रकारिता त्यही भएर छोडेको...

सिन्धुली। खै साच्चै पत्रकार बन्न केके कुरामा स्ट्रगल गर्नु पर्थ्यो त्यो त थाहा भएन तर मैले धेरै जसो कुरामा स्ट्रगल गरे त्यो सबै बकवास भएर गए । मैले १६ वर्षको


z