- २०८३ बैशाख १५ मंगलबार
काठमाडौँ । आज २९औँ ‘राष्ट्रिय चिया दिवस’ मनाइदै छ । चिया दिवसको अवसरमा विभिन्न कार्यक्रम गर्ने जानकारी दिइएको छ ।
नेपालमा विसं १९२० मा इलाममा चिया खेती सुरु भए पनि झापा, पाँचथर, धनकुटा र तेह्रथुमलाई २०३९ मा चिया क्षेत्र घोषणा गरी सरकारी तहबाट व्यावसायिक चिया खेतीको प्रवद्र्धन गरिएको पाइन्छ ।
पछिल्लो समयमा स्पेसियल टी र ग्रीन टीको माग पूर्ति गर्न १०० भन्दा बढी लघु चिया प्रशोधन केन्द्र सञ्चालनमा आएका छन् । चिया उद्योगले करीब ६० हजार श्रमिकलाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिइरहेको छ ।
पछिल्लो समय चिया कृषक आफैँले वा सहकारीअन्तर्गत सानादेखि ठूला चिया प्रशोधन कारखाना स्थापना गर्ने कार्यले अभियानको रूप लिएको छ । यसले विगतमा देखिएको चिया किसान र उद्योगबीच हुने गरेको चियाको हरियोपत्तीको मूल्य विवादको समस्या हल भएको छ ।
नेपाली चियाको पहिचान एवं बजार विस्तारका लागि राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार मेलामा प्रवद्र्धनात्मक कार्यक्रमका लागि निरन्तरता दिनुपर्ने देखिन्छ ।
पूर्वका झापा, इलाम, पाँचथर, धनकुटा र तेह्रथुमका साथै दोलखा, रामेछाप, सिन्धुपाल्चोक, ललितपुर, कास्की, लमजुङलगायत जिल्लामा चिया खेतीको विस्तार भइरहेको छ । पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार वार्षिक साढे दुई करोड किलोग्राम तयारी चिया उत्पादन भएको देखिन्छ ।
