मानस एआईको मेटासँगको सम्झौता रद्द, स्वतन्त्र सञ्चालन सुरु

काठमाडौं । सामान्य प्रयोजनका कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रणाली विकास गर्ने कम्पनी मानसले मेटाबाट अलग हुँदै पुनः स्वतन्त्र रूपमा सञ्चालन सुरु गरेको जनाएको छ ।

कम्पनीले स्वतन्त्र सञ्चालन औपचारिक रूपमा सुरु गरेको जानकारी दिएको हो । कम्पनीका संस्थापक टोलीले नै नेतृत्वलाई निरन्तरता दिँदै विश्वभरका प्रयोगकर्ताका लागि कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित स्वचालित प्रणाली विकास गर्ने जनाएको छ ।

कम्पनीका अनुसार मेटाबाट अलग हुने क्रममा केही प्रयोगकर्ताले आफ्नो तथ्यांक सुरक्षित गरेर पुनःस्थापना गर्नुपर्ने अवस्था आएको थियो । यस क्रममा केही समय सेवा पहुँचमा समेत समस्या देखिएको थियो । तथ्यांक सुरक्षित गरिसकेका तर पुनःस्थापना नगरेका प्रयोगकर्ताले अझै पनि पुनःस्थापना गर्न सक्ने र त्यसका लागि कुनै समयसीमा तोकिएको छैन ।

मानस सन् २०२५ मा सीमित मानवीय निर्देशनमै विभिन्न काम गर्न सक्ने सामान्य प्रयोजनको कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणाली सार्वजनिक गरेपछि चर्चामा आएको थियो । त्यसबेला उद्योग क्षेत्रमा यसलाई ‘दोस्रो डीपसिक’ का रूपमा समेत चर्चा गरिएको थियो ।

त्यसपछि कम्पनीले आफ्नो मुख्य सञ्चालन चीनबाट सिंगापुर सारेको थियो । चीनमा रहेको टोलीको आकार ठूलो मात्रामा घटाउँदै प्राविधिक क्षेत्रमा आवश्यक जनशक्ति मात्र राखिएको र चीनभित्रका सेवा तथा सञ्चालन पूर्ण रूपमा बन्द गरिएको समाचारहरू सार्वजनिक भएका थिए ।

मेटाले सन् २०२५ डिसेम्बर २९ मा मानसलाई आफ्नो स्वामित्वमा ल्याउने घोषणा गरेको थियो । यो सम्झौता करिब २ अर्ब अमेरिकी डलरको रहेको रोयटर्सले जनाएको थियो । यसअघि प्रकाशित विवरणमा भने कम्पनीको मूल्य २ देखि ३ अर्ब अमेरिकी डलरसम्म रहेको उल्लेख गरिएको थियो । दुवै कम्पनीले सम्झौताको अन्तिम आर्थिक विवरण सार्वजनिक गरेका थिएनन् ।

चीनको राष्ट्रिय विकास तथा सुधार आयोगले गत अप्रिल २७ मा विदेशी लगानी सुरक्षा समीक्षा संयन्त्रको कार्यालयले कानुनअनुसार मानस खरिदसम्बन्धी परियोजनामा विदेशी लगानी रोक्ने निर्णय गरेको जनाएको थियो । साथै सम्बन्धित पक्षलाई खरिद सम्झौता रद्द गर्न आदेश दिइएको थियो ।

त्यसपछि अगस्टमा मानसले मेटाबाट अलग हुँदै पुनः स्वतन्त्र सञ्चालनको तयारी गरिरहेको जनाएको थियो । अगस्ट ११ को सूचनामा कम्पनीले संक्रमणकालीन प्रक्रियामा केही प्रयोगकर्ताले आफ्नो तथ्यांक सुरक्षित गरी पुनःस्थापना गर्नुपर्ने जानकारी दिएको थियो । कम्पनीले यो प्रक्रिया मेटासँगको अलग हुने र केही देशका नियामकीय आवश्यकताहरू पूरा गर्न आवश्यक भएको बताएको थियो ।

मानसको खरिदसम्बन्धी विषयमा चीनको वाणिज्य मन्त्रालयका प्रवक्ता हे याडोङले चिनियाँ सरकारले कम्पनीहरूलाई आवश्यकताअनुसार सीमापार सञ्चालन र प्राविधिक सहकार्य गर्न समर्थन गर्ने बताएका थिए । तर यस्ता गतिविधि चिनियाँ कानुन तथा नियमअनुसार र निर्धारित प्रक्रियामार्फत हुनुपर्ने उनको भनाइ थियो ।

चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता लिन जियानले पनि अप्रिल २८ मा विदेशी लगानीको समीक्षा कानुन तथा नियमअनुसार हुने बताएका थिए ।

उद्योग विश्लेषकहरूले चीनको यो नियामकीय प्रक्रियाले कुनै विशेष देश वा कम्पनीलाई लक्षित नगरेको र सीमापार लगानीमा समान कानुनी तथा प्रक्रियागत व्यवस्था लागू गर्ने उद्देश्य राखेको बताएका छन् । यस्तो व्यवस्थाले आर्थिक सुरक्षा र बजार व्यवस्थालाई थप मजबुत बनाउन सहयोग गर्ने उनीहरूको भनाइ छ ।