- २०८३ असोज २२ बिहीबार
काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफू नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि योग्य रहेको दाबी फेरि दोहोर्याएका छन् । उनले आफूले आठ वटा युद्ध अन्त्य गराएको दाबी गर्दै आफूले आफ्नो प्रशंसा नगरेको, तथ्य मात्रै प्रस्तुत गरेको बताएका छन् ।
ह्वाइट हाउस फर्किएपछि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले भनेका छन्, ‘सायद कुनै पनि राष्ट्रपतिले यति धेरै युद्ध समाधान गरेका छैनन् ।’ उनले शान्तिका लागि आफ्नो प्रयास जारी रहेको र छिट्टै अर्को एउटा युद्ध पनि समाधान गर्न सक्ने बताएका छन् ।
ट्रम्पले लामो समयदेखि आफूले गरेको कूटनीतिक प्रयासका कारण नोबेल शान्ति पुरस्कार पाउनुपर्ने दाबी गर्दै आएका छन् । यस वर्षको नोबेल शान्ति पुरस्कारको घोषणा अक्टोबर ९ मा नर्वेजियन नोबेल समितिले गर्नेछ ।
यसअघि सन् २०२५ को जुनमा पनि ट्रम्पले आफूले नोबेल शान्ति पुरस्कार चार वा पाँच पटक पाइसक्नुपर्ने दाबी गरेका थिए ।
ट्रम्पको नोबेल शान्ति पुरस्कारसम्बन्धी दाबी उनको दोस्रो कार्यकाल सुरु हुनुअघिदेखिकै हो । पहिलो कार्यकालमा उनले उत्तर कोरियासँगको कूटनीतिक प्रयासलाई पटक–पटक आफ्नो उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए । सन् २०१८ मा नर्वेका दुई सांसदले उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनसँग ट्रम्पको भेटपछि उनलाई नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि मनोनयन गर्ने बताएका थिए ।
त्यसको एक वर्षपछि ट्रम्पले जापानका तत्कालीन प्रधानमन्त्री सिन्जो आबेले उत्तर कोरियासँगको तनाव कम गर्न आफूले गरेको प्रयासका लागि उनलाई पुरस्कारका लागि मनोनयन गरेको बताएका थिए । यद्यपि आबेले सार्वजनिक रूपमा उक्त मनोनयनको पुष्टि गरेका थिएनन् ।
सन् २०२० को राष्ट्रपतीय निर्वाचनका क्रममा पनि ट्रम्पले नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि आफ्नो दाबी दोहोर्याएका थिए । उनले पूर्वराष्ट्रपति बाराक ओबामासँग आफ्नो तुलना गर्दै आफूले पनि उक्त सम्मान पाउनुपर्ने बताएका थिए । ओबामाले सन् २००९ मा नोबेल शान्ति पुरस्कार पाएका थिए ।
सन् २०२५ को फेब्रुअरीमा इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुसँग ह्वाइट हाउसमा भएको भेटका क्रममा पनि ट्रम्पले आफू नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि योग्य भए पनि पुरस्कार नपाउने बताएका थिए ।
सन् २०२६ को जनवरीमा ट्रम्पको नोबेल शान्ति पुरस्कारसम्बन्धी असन्तुष्टि नर्वेसँगको विवादसम्म पुगेको थियो । ग्रिनल्यान्डमाथि नियन्त्रणको प्रयासलाई लिएर विवाद भइरहेका बेला ट्रम्पले नर्वेका प्रधानमन्त्री जोनास गार स्टोरलाई सन्देश पठाएका थिए । ट्रम्पले आफूले आठ वटा युद्ध रोकिसक्दा पनि नर्वेले आफूलाई नोबेल शान्ति पुरस्कार नदिएको भन्दै गुनासो गरेका थिए । त्यसपछि स्टोरले पुरस्कारबारे निर्णय नर्वे सरकारबाट नभई स्वतन्त्र नर्वेजियन नोबेल समितिले गर्ने बताएका थिए ।
ट्रम्पको नोबेल शान्ति पुरस्कारसम्बन्धी दाबी भेनेजुएलाकी विपक्षी नेतृ मारिया कोरिना मचाडोसँग पनि जोडिएको छ । मचाडोलाई लोकतान्त्रिक अधिकारका लागि गरेको कामका लागि सन् २०२५ को नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो । पछि उनले ह्वाइट हाउसमा ट्रम्पसँग भेट गरेकी थिइन् र आफ्नो नोबेल पदक उनलाई दिएकी थिइन् । तर त्यसबाट नोबेल शान्ति पुरस्कार ट्रम्पलाई हस्तान्तरण भएको थिएन। पुरस्कार मचाडोकै नाममा कायम रहेको थियो । नोबेल समितिका अनुसार प्रदान गरिसकिएको पुरस्कार अर्को व्यक्तिलाई हस्तान्तरण, बाँडफाँट वा फिर्ता गर्न सकिँदैन ।
