- २०८३ कार्तिक २० शुक्रबार
काठमाडौं । अमेरिका र इरानबीच जारी युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयास भइरहेका बेला इरानले अमेरिकासमक्ष सातवटा सर्तसहित नयाँ परमाणु प्रस्ताव पठाएको छ ।
कतारमार्फत अमेरिकासम्म पुर्याइएको प्रस्तावमा इरानले आफ्ना सात सर्त पूरा भएपछि मात्रै परमाणु कार्यक्रमबारे वार्ता गर्ने र होर्मुज जलमार्ग खोल्ने जनाएको छ ।
मिडिया रिपोर्ट अनुसार इरानका एक वरिष्ठ अधिकारीले अमेरिकाले उक्त प्रस्तावको समीक्षा गरिरहेको बताएका छन् । यद्यपि उनले प्रस्तावमा समावेश सर्तबारे विस्तृत जानकारी दिएका छैनन् ।
इरानले अमेरिकासँग राखेका सर्तमा आफूविरुद्ध लगाइएका आर्थिक प्रतिबन्ध हटाउनुपर्ने, विदेशमा रोक्का राखिएको आफ्नो सम्पत्ति फिर्ता गर्नुपर्ने र युद्धका क्रममा भएको क्षतिको क्षतिपूर्ति दिनुपर्ने माग समावेश छन् । त्यस्तै, इरानी बन्दरगाहमाथिको अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउनुपर्ने, तेल बिक्रीमा पूर्ण छुट दिनुपर्ने, इरान र उसका सहयोगीमाथि अमेरिका तथा इजरायलले गर्ने सैन्य आक्रमण रोक्नुपर्ने र पश्चिम एसियामा अमेरिकी सैनिक उपस्थिति घटाउनुपर्ने सर्त राखिएको छ ।
अमेरिका र इरानबीचको प्रमुख विवाद परमाणु कार्यक्रमलाई लिएर छ । अमेरिकाले इरानले परमाणु हतियार निर्माणको दिशामा अघि नबढ्ने सुनिश्चित गर्नुपर्ने भन्दै परमाणु कार्यक्रमबारे वार्ता गर्न चाहेको छ । तर इरानले भने परमाणु विषयमा छलफल गर्नुअघि आर्थिक प्रतिबन्ध र अन्य सैन्य अवरोध हटाउनुपर्ने अडान राखेको छ ।
अमेरिका पहिले परमाणु कार्यक्रमबारे छलफल गर्न चाहन्छ भने इरानले त्यसअघि आर्थिक तथा सैन्य प्रतिबन्ध हटाउनुपर्ने माग गरेको छ । यही विषयमा दुई देशबीच सहमति हुन सकेको छैन ।
अमेरिका र इरानबीच प्रत्यक्ष वार्ताको अवस्था सहज नभएपछि कतारलगायतका देशले मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन् । यसपटक पनि इरानले कतारमार्फत आफ्नो प्रस्ताव अमेरिकासम्म पुर्याएको हो । यसअघि पनि कतारले दुई देशबीच वार्ता गराउन र तनाव कम गर्न भूमिका खेलेको थियो ।
हालसम्म अमेरिकाले इरानको प्रस्ताव स्वीकार गरेको पुष्टि भएको छैन । अमेरिकी समीक्षापछि मात्रै दुई देश वार्ताको दिशामा अघि बढ्ने वा सर्तलाई लिएर तनाव कायम रहने भन्ने स्पष्ट हुनेछ ।
