- २०८३ भदौ २७ शनिबार
काठमाडौँ । चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ ब्राजिलमा हुने ब्रिक्स देशका नेताहरूको बैठकमा सहभागी नहुने विषयले चर्चा पाएको छ । एक दशकभन्दा बढी समयदेखि चीनमा सत्तामा रहेका जिनपिङ पहिलो पटक यो वार्षिक बैठकमा अनुपस्थित हुने भएका छन् ।
पछिल्ला धेरै वर्षहरूमा उनले ब्रिक्सलाई पश्चिमी प्रभुत्वको विकल्पको रूपमा स्थापित गर्ने प्रयास गरेका थिए । जिनपिङको ठाउँमा उनका विश्वासिला सहयोगी तथा चिनियाँ प्रधानमन्त्री ली केकियाङ शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुदैछन् ।
सिंगापुर विश्वविद्यालयका प्राध्यापक चोङ जा इयानले ब्रिक्स अझै पनि चीनको लागि पश्चिमी दबाबबाट बाहिर निस्कने माध्यम भएको विश्लेषण गर्दछन् ।
यस्तो अवस्थामा घरेलु आर्थिक संकट र आगामी राजनीतिक सम्मेलनको तयारी जिनपिङका लागि बढी महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ । हङकङ विश्वविद्यालयका सहायक प्राध्यापक ब्रायन वोङले जिनपिङको अनुपस्थितिलाई ब्रिक्सप्रतिको अनादरको रूपमा हेर्न नहुने बताएका छन् ।
ब्राजिलका राष्ट्रपति लुला दा सिल्भाको लागि सी जिनपिङको अनुपस्थिति ठूलो धक्का नभएको विश्लेषण गरिएको छ । जिनपिङले नोभेम्बर २०२४ मा जी-२० शिखर सम्मेलन र राज्य भ्रमणका लागि ब्राजिलको भ्रमण गरेका थिए ।
त्यस समयमा जिनपिङ र लुलाले धेरै सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए । यसबाहेक, लुला मे महिनामा बेइजिङ पनि गएका थिए । त्यसअघि उनी मस्कोमा भएको सैन्य परेडमा सीसँग सामेल भएका थिए ।
चीनले हाल गम्भीर आर्थिक चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ । विशेष गरी अमेरिकासँगको व्यापार द्वन्द्वका कारण । चिनियाँ नेताहरू यस वर्ष हुने महत्त्वपूर्ण राजनीतिक सम्मेलन अगाडि आगामी पाँच वर्षको लागि रणनीति तयार गर्न व्यस्त छन् । चीनको लागि, ब्रिक्स ऊर्जा सम्बन्धलाई बलियो बनाउन, यसको डिजिटल र युआन-आधारित व्यापार मोडेललाई प्रवर्द्धन गर्न र डलरमा अमेरिकाको निर्भरतालाई चुनौती दिन एक प्लेटफर्म हुन सक्छ ।
जिनपिङ बाहेक, रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन पनि ब्रिक्समा उपस्थित भएका छैनन् । उनी भिडियो लिङ्क मार्फत सामेल हुने बताएको छ । २०२३ को सुरुमा, उनले भिडियो लिङ्क मार्फत दक्षिण अफ्रिकामा आयोजित ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा पनि भाग लिएका थिए ।
वास्तवमा, दक्षिण अफ्रिका जस्तै, ब्राजिल पनि अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतको सदस्य हो । त्यसैले, युक्रेन युद्धमा कथित युद्ध अपराधको आरोपमा पुटिनलाई पक्राउ गर्न कानुनी रूपमा बाध्य छ ।
इरानका राष्ट्रपति मसूद पजाकियान पनि शिखर सम्मेलनमा भाग लिन आएका छैनन् । उनको ठाउँमा विदेशमन्त्री अब्बास अराघची शिखर सम्मेलनमा भाग लिन आएका छन् । हालै भएको इजरायल-इरान युद्ध यसको पछाडिको कारण मानिन्छ । राष्ट्रपति पजाकियान हाल युद्धपछिको अवस्थाको सामना गर्न इरानमा छन् । इरान २०२४ मा ब्रिक्सको सदस्य बनेको छ ।
